షిర్డీ గ్రామం అప్పుడప్పుడే నిద్రలేస్తోంది. ఆకాశంలో ఇంకా పూర్తిగా వెలుగు రాలేదు.  అలుముకున్న మంచు తెరల మధ్య వేప చెట్టు ఆకులు గాలికి వింతగా శబ్దం చేస్తున్నాయి. ఆ చలిలో, వేప చెట్టు కింద నేల మీద పద్మాసనంలో కూర్చుని ఉన్న ఆ యువకుడి చుట్టూ ఏదో అభౌతికమైన కాంతి ఉంది.

గుమ్మంలో కళాపి జల్లుతున్న బాయిజా బాయి అటు వైపు చూసింది. అంతకు ముందు రోజు వరకు అక్కడ కనిపించని ఆ కుర్రవాడు ఎవరో ఆమెకు అర్థం కాలేదు. 

"ఎవరీ కుర్రాడు? ఇంత చలిలో, కనీసం ఒంటిపై సరిగ్గా బట్ట కూడా లేకుండా ఎలా కూర్చోగలుగుతున్నాడు?" ఆమె మనసులో ప్రశ్న. 

దగ్గరకు వెళ్ళింది. ఆ యువకుడి కళ్ళు మూసి ఉన్నాయి. ముఖం మీద అంతులేని ప్రశాంతత. చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచంతో అతనికి సంబంధమే లేనట్టుంది.

అకస్మాత్తుగా... ఆ యువకుడు కళ్ళు తెరిచాడు. ఆ చూపుల్లో కోపం లేదు, కానీ ఒక రకమైన తీక్షణత ఉంది. అది బాయిజాబాయిని భయపెట్టలేదు, సరిగ్గా చెప్పాలంటే ఒక అమ్మలా కరిగించింది.

"అమ్మా... ఆకలి," అన్నాడు ఆ యువకుడు. ఆ గొంతులో ఉన్న ఆర్ద్రత షిర్డీ చరిత్రను మార్చబోతోందని అప్పట్లో ఎవరికీ తెలియదు.

బైజాబాయికి అప్పటిదాకా ఉన్న లోకం వేరు, ఆ యువకుడి కళ్ళలోకి చూసిన తర్వాత కనిపిస్తున్న లోకం వేరు. "ఆకలి" అన్న ఆ పిలుపులో ఒక బిడ్డ ఆర్తి ఉంది, అదే సమయంలో ఒక బ్రహ్మజ్ఞాని గాంభీర్యం ఉంది. ఆమె గబగబా ఇంటికి వెళ్లి, రొట్టెలు, కూర పట్టుకొచ్చింది.

ఆ యువకుడు మౌనంగా భుజించాడు. ఆయన తింటున్న తీరు చూస్తుంటే, ఆయన శరీరానికి ఆహారం ఇస్తున్నట్టు లేదు, ఏదో యజ్ఞగుండంలో ఆహుతులు వేస్తున్నట్టుగా ఉంది.

"నాయనా.. ఎవరు నువ్వు? ఎక్కడి నుంచి వచ్చావు?" బైజాబాయి అడిగింది.

ఆ యువకుడు నవ్వి, పక్కనే ఉన్న మట్టిని చూపించాడు. "అక్కడి నుండే వచ్చాను, రేపు అక్కడికే వెళ్తాను." ఆ సమాధానం ఆమెకు అర్థం కాలేదు, కానీ ఆ మాటల్లో ఏదో సత్యం ఉందని మాత్రం ఆమె మనసు ఘోషించింది.

—————-

కొద్దిరోజులకే షిర్డీలో ఈ వార్త దావానలంలా వ్యాపించింది. 'ఒక పిచ్చివాడు వచ్చాడట.. వేప చెట్టు కింద కూర్చుని గంటల తరబడి కళ్ళు మూసుకుంటాడట' అని కొందరు, 'కాదు.. ఆయనలో ఏదో దైవాంశ ఉంది' అని మరికొందరు అనుకోసాగారు.

ఒకనాడు గ్రామంలోని కొందరు కుర్రాళ్ళు ఆ యువకుడిని ఏడిపించాలని వెళ్లారు. ఆయన కళ్ళు మూసుకుని ఉండటం చూసి, రాయి విసరబోయారు. కానీ, సరిగ్గా అప్పుడే ఆ వేప చెట్టు ఆకుల నుంచి ఒక వింతైన సువాసన రావడం మొదలైంది. ఆ చెట్టు ఆకులు సాధారణంగా చేదుగా ఉంటాయి. కానీ ఆ క్షణంలో అక్కడ గాలిలో తీపి వాసన నిండిపోయింది.

ఆశ్చర్యంతో ఒక అబ్బాయి ఆ చెట్టు ఆకును కోసి నోట్లో వేసుకున్నాడు.

"అరేయ్! ఇది తీయగా ఉందిరా!" అని వాడు కేక వేశాడు.

అవును.. ఆ యోగి కూర్చున్న ప్రభావమో ఏమో కానీ, ఆ చేదు వేప ఆకులు తేనెకంటే తీయగా మారాయి. ఆ అద్భుతం చూసి షిర్డీ ప్రజలు నిశ్చేష్టులయ్యారు. అప్పటి వరకు ఆయనను ఒక సాధారణ బిచ్చగాడిగా చూసిన కళ్ళు, ఒక్కసారిగా భక్తితో నిండిపోయాయి. 

ఆ యువ యోగి వేప చెట్టు కింద ఉన్నంత కాలం షిర్డీ ప్రజలు ఒక వింతైన ఆకర్షణకు లోనయ్యారు. కానీ ఒక ఉదయం, ప్రజలు నిద్రలేచి చూసేసరికి ఆ చెట్టు కింద ఎవరూ లేరు. ఆ యువకుడు ఏమైపోయాడు? ఎటు వెళ్ళాడు? ఎవరికీ తెలియదు.

————-

రోజులు గడిచాయి, నెలలు మారాయి, సంవత్సరాలు పక్కకు జరిగాయి. షిర్డీ మళ్ళీ తన పాత దైనందిన జీవితంలోకి వెళ్ళిపోయింది. కానీ బైజాబాయి లాంటి కొందరి మనసుల్లో మాత్రం ఆ యువకుడి రూపం పచ్చగానే ఉంది.

కొన్నేళ్ల తర్వాత...

ఔరంగాబాద్ సమీపంలోని ధూప్ ఖేడా గ్రామంలో చాంద్ పాటిల్ అనే ఒక ముస్లిం పెద్ద మనిషి తన గుర్రం తప్పిపోయిందని ఆందోళనగా వెతుకుతున్నాడు. ఎక్కడా జాడ లేదు. అప్పుడే అతనికి దూరంగా ఒక చెట్టు కింద, చిరిగిన కఫ్నీ వేసుకుని, తలకు గుడ్డ కట్టుకుని కూర్చున్న ఒక యోగి కనిపించాడు.

"ఏమైంది చాంద్ పాటిల్? ఆ గుర్రం కోసం కదా నీ వెతుకులాట?" అన్నాడు ఆ యోగి.

చాంద్ పాటిల్ నిర్ఘాంతపోయాడు. ఈ అపరిచితుడికి తన పేరు, తన సమస్య ఎలా తెలుసు?

"అదిగో.. ఆ పొదల వెనుక నీ గుర్రం గడ్డి మేస్తోంది, వెళ్ళి తెచ్చుకో," అన్నాడు ఆ యోగి ప్రశాంతంగా. చాంద్ పాటిల్ వెళ్లి చూస్తే నిజంగానే అక్కడ గుర్రం ఉంది. తిరిగి వచ్చి ఆ యోగి పాదాలకు మొక్కాడు. "స్వామీ! మీరు మా ఇంటికి అతిథిగా రావాలి," అని వేడుకున్నాడు.

కొన్నాళ్ల తర్వాత, చాంద్ పాటిల్ ఇంట్లో ఒక వివాహం నిశ్చయమైంది. ఆ పెళ్లి బృందం షిర్డీకి బయలుదేరింది. ఆ బృందంలో ఒక ఎద్దుల బండి మీద, నిశ్శబ్దంగా, కళ్లలో లోతైన ఆలోచనలతో కూర్చున్న ఆ యోగి ఎవరో కాదు... షిర్డీ ప్రజలు ఎప్పుడో మర్చిపోయిన ఆ యువకుడే!

—————-

పెళ్లి బృందం షిర్డీలోని ఖండోబా ఆలయ సమీపానికి చేరుకుంది. బండ్లు ఆగాయి. ఆ యోగి బండి దిగి మెల్లగా నేల మీద అడుగు పెట్టాడు.

అప్పుడే అక్కడ ఉన్న మహల్సాపతి ఆ యోగిని చూశాడు. సంవత్సరాలు గడిచినా, ఆ కళ్లలోని కాంతిని ఆయన గుర్తుపట్టాడు. ఒళ్లు పులకరించింది. అప్రయత్నంగా చేతులు జోడించి, భక్తి పారవశ్యంతో గట్టిగా పిలిచాడు:

"ఆవో.. సాయి!" (రండి సాయి!)

ఆ పిలుపుతో షిర్డీ గాలి ఒక్కసారిగా మారిపోయింది. అదృశ్యమైన ఆ యోగి, ఇప్పుడు ఒక పూర్తి స్థాయి సిద్ధ పురుషుడిగా, ఒక మహనీయుడిగా తిరిగి వచ్చాడు. ఈసారి ఆయన వచ్చింది వెళ్ళిపోవడానికి కాదు.. షిర్డీని తన గుండెలకు హత్తుకుని, లోకానికి 'సాయి'గా మారడానికి.

పెళ్లి బృందంతో వచ్చిన ఆ యోగి, పెళ్లి వేడుక ముగిసినా అక్కడే ఉండిపోయాడు. గ్రామ శివార్లలో ఉన్న ఒక పాడుబడ్డ మసీదు వైపు అడుగులు వేశాడు. "ఇదే నా స్థానం.." అని గొణిగాడు. ఆ మసీదు నిండా పాములు, తేళ్లు, దుమ్ము ధూళి ఉన్నాయి. కానీ ఆయన ప్రవేశించగానే ఆ వాతావరణం మారిపోయింది. ఆ పాడుబడ్డ కట్టడమే రేపు 'ద్వారకామాయి'గా పిలవబడబోతోందని, కోట్లాది మందికి దిక్కు కాబోతోందని ఆ గోడలకి కూడా అప్పుడు తెలీదు.

——————

గ్రామంలోని కొందరు పెద్దలు మసీదు దగ్గరకు వచ్చి గొడవ మొదలుపెట్టారు. "ఒక హిందూ సన్యాసి మసీదులో ఉండటమేంటి? అక్కడ నిప్పు రాజేయడమేంటి? ఇది అపచారం!" అంటూ అరిచారు.

సాయి బాబా మెల్లగా కళ్ళు తెరిచారు. ఆయన చూపు ఆ మనుషుల మీద పడగానే, వారి గొంతులు అప్రయత్నంగా మూగబోయాయి.

"ఈ మసీదు అల్లాది కాదు, రాముడిదీ కాదు.. ఇది 'ద్వారకామాయి'. ఇక్కడికి వచ్చే బిడ్డలను గుండెలకు హత్తుకునే తల్లి ఇది. తల్లి దగ్గర కులమతాల పట్టింపు ఏముంటుంది?" అన్నారు సాయి.

ఆ గొంతులో ఉన్న అధికారం, ప్రేమ వారిని కదలనివ్వలేదు. బాబా అక్కడే ఉన్న ఒక మట్టి కుండలోని నీటిని తీసుకుని నోట్లో పోసుకుని మళ్ళీ నేల మీద ఉమ్మారు. ఆశ్చర్యం! అక్కడ నేల మీద చిన్న చిన్న పువ్వులు పూసినట్టు ఒక వింతైన కాంతి కనిపించింది.

ఆ రోజు నుండి ఆ పాడుబడ్డ మసీదు 'ద్వారకామాయిగా మారిపోయింది. బాబా అక్కడ ఒక వింతైన జీవనశైలిని మొదలుపెట్టారు. పొద్దున్నే లేచి ఊరంతా తిరిగి భిక్షాటన చేయడం, వచ్చిన దానిని కుక్కలకు, పక్షులకు పెట్టి, మిగిలింది తాను తినడం.. ఇదంతా చూస్తుంటే షిర్డీ ప్రజలకు ఆయన ఒక పిచ్చివాడిలానో లేక అపర దైవంలానో అర్థం కాక అయోమయంలో పడిపోయారు.

కానీ బాబా మాత్రం తన ధుని దగ్గర కూర్చుని, నిప్పులను సరిచేస్తూ మౌనంగా నవ్వుకునేవారు. ఆ మంటల్లో ఆయన ఏం చూస్తున్నారో, ఏ కర్మలను దహిస్తున్నారో ఆ అల్లాకే ఎరుక!

పగలు భిక్షాటన, రాత్రి ధుని ముందు ధ్యానం - ఇదే ఆయన దినచర్య. 

————

ఆ మసీదులో వెలుగు నింపడానికి ప్రతిరోజూ ఆయనకు నూనె అవసరమయ్యేది. ఊరిలోని వర్తకులు మొదట్లో బాబాను ఒక వింతైన ఫకీరుగా చూస్తూ, అడిగినప్పుడల్లా కొంచెం నూనె దానం చేసేవారు.

కానీ ఒకరోజు వర్తకులందరూ ఏకమయ్యారు. "ఈ పిచ్చి ఫకీరుకు ప్రతిరోజూ నూనె పోయడం వల్ల మనకు లాభం లేదు, ఈరోజు ఎవరూ నూనె ఇవ్వకూడదు" అని నిర్ణయించుకున్నారు.

సాయంత్రం అయ్యింది. బాబా తన ఖాళీ రేకు డబ్బా  పట్టుకుని అంగడికి వెళ్లారు.

"నూనె లేదు సాయీ! ఈరోజు వ్యాపారం బాగాలేదు" అని ఒకరు, "అసలు మా దగ్గర నిల్వ లేదు" అని మరొకరు అబద్ధం చెప్పారు. బాబా ఏమీ అనలేదు. వారి కళ్లలోకి ఒకసారి జాలిగా చూసి, మౌనంగా వెనుదిరిగారు. వర్తకులు వెనక నుంచి నవ్వుకున్నారు. "చూద్దాం, ఈరోజు మసీదులో దీపాలు ఎలా వెలుగుతాయో!"

బాబా మసీదుకు చేరుకున్నారు. గ్రామంలోని కొందరు ఆసక్తిగా ఏం జరుగుతుందో అని చూస్తున్నారు.

బాబా తన దగ్గర ఉన్న ఖాళీ ప్రమిదలను వరుసగా పేర్చారు. రేకు డబ్బాలో చుక్క నూనె లేదు. ఆయన పక్కనే ఉన్న కుండలోని నీటిని ఆ డబ్బాలో పోశారు. ఆ నీటిని నోట్లో పోసుకుని మళ్ళీ డబ్బాలోకి ఉమ్మారు. అది చూసి జనం ఈసడించుకున్నారు.

కానీ, మరుక్షణమే అద్భుతం జరిగింది.

ఆయన ఆ నీటిని ప్రమిదల్లో పోసి ఒత్తిని వెలిగించారు. ఆశ్చర్యం! నీటితో నిండిన ఆ ప్రమిదలు నూనె దీపాల కంటే వెయ్యి రెట్లు ఎక్కువ ప్రకాశంతో వెలగడం మొదలుపెట్టాయి. ఆ వెలుగు మసీదును దాటి వీధుల్లోకి ప్రసరించింది. హేళన చేసిన వర్తకులు భయంతో వణికిపోయారు. పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి బాబా పాదాల మీద పడ్డారు.

"క్షమించండి బాబా! మా అజ్ఞానంతో మిమ్మల్ని అవమానించాం" అని ఏడ్చారు.

బాబా వారిని శాంతంగా చూశారు. "వస్తువులో శక్తి లేదు. నమ్మకంలో ఉంది. అబద్ధం చెప్పడం కంటే నిజాయితీగా లేదని చెప్పడం మిమ్మల్ని దైవానికి దగ్గర చేస్తుంది.శ్రద్ధ ఉంటే శూన్యం కూడా వెలుగుతుంది"అన్నారు. ఆ రాత్రి షిర్డీ కళ్లు తెరిచింది.

—-------------

బాబా పేరు చుట్టుపక్కల గ్రామాలకు వ్యాపించింది. రోగులు, కష్టాల్లో ఉన్నవారు మసీదుకు రావడం మొదలుపెట్టారు. 

ఒకరోజు మధ్యాహ్నం అకస్మాత్తుగా ఆకాశం కారుమేఘావృతమై భయంకరమైన గాలివాన మొదలైంది. షిర్డీలో ఇళ్లు ఎక్కువగా గడ్డితో కప్పబడి ఉంటాయి. జనం ప్రాణభయంతో వణికిపోయారు. మసీదు లోపలికి కూడా వర్షపు నీరు చిమ్ముతోంది. ధుని మంట ఆరిపోయేలా ఉంది.

"బాబా! మమ్మల్ని కాపాడండి.. ఈ వానకు మా ఇళ్లు కొట్టుకుపోతాయి" అని జనం కేకలు వేశారు.

సాయి బాబా మౌనంగా లేచి మసీదు అంచు దగ్గరకు వచ్చారు. ఆకాశం వైపు చూస్తూ తన సటకా (కర్ర)ను నేల మీద గట్టిగా కొట్టారు. "ఆగు! శాంతించు!" ఆ గొంతులో మేఘ గర్జన లాంటి శబ్దం వినిపించింది:

అంతే.. అప్పటివరకు ఉధృతంగా కురుస్తున్న వర్షం ఒక్కసారిగా ఆగిపోయింది. గాలి స్తంభించిపోయింది. నల్లటి మేఘాల చాటు నుండి సూర్యకిరణం నేరుగా బాబా ముఖం మీద పడింది. ప్రకృతి ఆ యోగి ఆజ్ఞకు శిరసావహించింది. ఆ రోజు షిర్డీ ప్రజలకు అర్థమైంది. ఈయన కేవలం అద్భుతాలు చేసే వ్యక్తి కాదు, పంచభూతాలను శాసించగల శక్తి స్వరూపమని.

బాబా దగ్గరకు ఒక ధనవంతుడు వచ్చాడు. ఆయనకు చాలా గర్వం. "బాబా! నాకు బ్రహ్మజ్ఞానం కావాలి, వెంటనే ఇవ్వండి" అని అడిగాడు.

బాబా నవ్వి, "అంతేనా.. ఇప్పుడే ఇస్తాను" అని ఒక అబ్బాయిని పిలిచి, "వెళ్లి  సాహుకార్ దగ్గర ఒక ఐదు రూపాయలు అప్పు తీసుకురా" అని పంపారు.

ఆ అబ్బాయి వెళ్లి "ఆయన ఇంట్లో లేరు" అని వచ్చాడు. మళ్ళీ ఇంకొకరి దగ్గరకు పంపారు. ఇలా మూడు నాలుగు సార్లు జరిగేసరికి ఆ ధనవంతుడికి అసహనం పెరిగింది. "బాబా! నా దగ్గర వేల రూపాయలు ఉన్నాయి, ఈ ఐదు రూపాయల కోసం ఇంత సమయం వృధా చేస్తారెందుకు? నేనే ఇస్తాను తీసుకోండి" అని జేబులో చేయి పెట్టాడు.

"వద్దు.. నీ దగ్గర డబ్బు ఉంది కానీ, ఇచ్చే గుణం (త్యాగం) లేదు. ఐదు రూపాయల అప్పు కోసం నేను చేస్తున్న ప్రయత్నాన్ని చూసి కూడా నీ మనసు కరగలేదు. గర్వం ఉన్నచోట జ్ఞానం ఎలా ఉంటుంది?" అని గద్దించారు.

ఒకసారి మసీదు బయట ఒక మురికి కుక్క ఆకలితో అరుస్తోంది. బాబా తన ముందున్న పళ్లేన్ని ఆ కుక్క ముందు పెట్టారు. ఆ కుక్క తింటుంటే ఆయన ఎంతో తృప్తిగా చూస్తూ కూర్చున్నారు.

"బాబా! మీరు తిన్న పళ్లేన్ని ఆ కుక్కకు పెట్టడం ఏమిటి? అది అపవిత్రం కదా!" అని ఒక భక్తుడు అన్నాడు.

బాబా అతని వైపు చూసి, "ఆ కుక్కలో ఉన్న ఆకలి, నాలో ఉన్న ఆకలి వేరు కాదు. ఆకలికి కులం లేదు, ప్రాణికి భేదం లేదు. నీలో ఉన్న దైవమే దానిలోనూ ఉంది. ఇది అర్థమైన రోజే నీకు బ్రహ్మజ్ఞానం కలుగుతుంది" అన్నారు.

ఆ మాటలతో అక్కడ ఉన్న వారందరిలో ఉన్న అహంకారం నీరైపోయింది. బాబా  ప్రతి చిన్న సంఘటనను జనానికి ఒక గొప్ప పాఠంగా మార్చారు.

మసీదులో బాబా నిరంతరం వెలిగించే ధుని నుంచి వచ్చే బూడిదను ఆయన 'ఉదీ' అని పిలిచేవారు. అది కేవలం బూడిద కాదు, బాబా కృపాకటాక్షం. ఒకసారి షిర్డీలో ప్లేగు వ్యాధి ప్రబలి జనం పిట్టల్లా రాలిపోతున్నారు. వైద్యం అందక, భయం గుప్పిట్లో ఉన్న గ్రామాన్ని చూసి బాబా చలించిపోయారు.

ఆయన ధుని నుంచి దోసెడు ఉదీని తీసి, గాలిలోకి చల్లుతూ, "నా బిడ్డలకు ఏమీ కాదు" అని గర్జించారు. విచిత్రంగా, ఎవరికైతే ఆ ఉదీని నీళ్లలో కలిపి ఇచ్చారో, వారు మృత్యువు అంచు నుంచి తిరిగి వచ్చారు. డాక్టర్లు సైతం ఆశ్చర్యపోయేలా ఆ వ్యాధి షిర్డీ నుంచి  మటుమాయమైంది. ఆ రోజు నుండి 'ఉదీ' ప్రతి భక్తుడి ఇంట్లో ఒక దివ్యౌషధంగా మారిపోయింది. "ధనవంతుడైనా, పేదవాడైనా చివరకు మిగిలేది ఈ బూడిదే" అని బాబా తరచూ చెప్పేవారు.

—----------

షిర్డీ సాయి బాబా బోధనలు అత్యంత సరళమైనవి, కానీ లోతైన అర్థాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఆయన ఏనాడూ గ్రంథాలు రాయలేదు.పెద్ద పెద్ద ఉపన్యాసాలు ఇవ్వలేదు. తన జీవితం ద్వారా, చిన్న చిన్న మాటల ద్వారా మానవాళికి దిశానిర్దేశం చేశారు.

బాబా బోధనల్లోని ముఖ్యాంశాలు:

1. శ్రద్ధ - సబూరి:బాబా తన భక్తులను అడిగే రెండు ప్రధాన కానుకలు ఇవే.

• శ్రద్ధ : భగవంతునిపై అచంచలమైన విశ్వాసం కలిగి ఉండటం. ఎన్ని కష్టాలు వచ్చినా దైవం మనల్ని కాపాడుతుందని నమ్మడమే శ్రద్ధ.

• సబూరి: ఓర్పు లేదా సహనం. కోరుకున్నది వెంటనే జరగకపోయినా, సరైన సమయం కోసం ఓపికతో వేచి ఉండటమే సబూరి. "ఓర్పు ఉంటేనే మనిషి గమ్యాన్ని చేరుకోగలడు." 

2. సబ్ కా మాలిక్ ఏక్ 

మత సామరస్యానికి బాబా  నిలువెత్తు నిదర్శనం.

 "దైవం ఒక్కడే" అని ఆయన చాటి చెప్పారు.

మసీదులో ఉంటూ, హిందూ పురాణాలను చదవమని ప్రోత్సహించేవారు.

కుల, మత భేదాలు మనిషి సృష్టించుకున్నవని, భగవంతుడి దృష్టిలో అందరూ సమానమేనని బోధించారు.

3. మానవ సేవయే మాధవ సేవ

బాబా దృష్టిలో ఆకలితో ఉన్న ప్రాణికి అన్నం పెట్టడం కంటే మించిన పూజ లేదు.

 "ఎవరైనా నీ దగ్గరకు ఆకలితో వస్తే, వారికి అన్నం పెట్టు. వారు మనిషైనా, జంతువైనా సరే.. నా కడుపు నిండినట్టే భావిస్తాను" అనేవారు.

 బాబా స్వయంగా భిక్షాటన చేసి తెచ్చిన ఆహారాన్ని కుక్కలకు, పక్షులకు పెట్టిన తర్వాతే తాను భుజించేవారు.

4. అహంకారాన్ని త్యజించడం

జ్ఞానానికి అతిపెద్ద శత్రువు అహంకారం అని బాబా చెప్పేవారు.

•"నేను" అనే భావన పోయినప్పుడే భగవంతుడు మనలోకి ప్రవేశిస్తాడు.

తన వద్దకు వచ్చే ధనవంతులను, పండితులను కూడా సామాన్యులలాగే చూస్తూ వారిలోని గర్వాన్ని అణచివేసేవారు.

5. ధుని - ఉదీ: బాబా వెలిగించిన ధుని నుంచి  వచ్చే బూడిద (ఉదీ) ఒక గొప్ప పాఠాన్ని నేర్పుతుంది.

ఈ ప్రపంచంలో ప్రతిదీ అశాశ్వతమని, చివరకు అంతా బూడిదలో కలవాల్సిందేనని ఆ ఉదీ గుర్తుచేస్తుంది.

అదే సమయంలో, ఆ ఉదీ భక్తుల కర్మలను దహించి వేస్తుందని ఆయన అభయమిచ్చారు.

6. ఆత్మవిశ్వాసం - శరణాగతి

"నీ భారం నా మీద వేయి.. నేను నిన్ను కాపాడతాను" అని బాబా హామీ ఇచ్చారు.

మనం చేసే ప్రతి పనినీ భగవంతుడికి అర్పించి, ఫలితాన్ని ఆయనకే వదిలేయాలి.

తనను నమ్మిన వారిని బాబా ఏనాడూ చేయి విడువనని, సమాధి నుంచికూడా తాను స్పందిస్తానని చెప్పారు.

బాబా బోధనలు ఏ ఒక్క మతానికో పరిమితం కావు. అవి సాటి మనిషిని ప్రేమించమని, కష్టాల్లో ఉన్నవారికి తోడ్పడమని చెప్పే సార్వజనీన ధర్మాలు.

బాబా తన భక్తులను కేవలం అనుచరుల్లా కాకుండా, తన కుటుంబ సభ్యుల్లా చూసుకునేవారు. అందుకే "నా భక్తుడు ఎక్కడున్నా.. ఏడు సముద్రాల అవతల ఉన్నా, నేను వానిని లాక్కు వస్తాను" అని బాబా అభయమిచ్చారు.*

—-------------

బాబాకు బైజా బాయి కొడుకు తాత్యా కోతే పాటిల్ అంటే ప్రాణం. తాత్యా బాబాను 'మామా' అని పిలిచేవాడు. 1918వ సంవత్సరం వచ్చింది. బాబా ఆరోగ్యం క్షీణించడం మొదలైంది. సరిగ్గా అదే సమయంలో తాత్యా కూడా తీవ్రమైన అనారోగ్యానికి గురయ్యాడు. వైద్యులు తాత్యా బ్రతకడం కష్టమని తేల్చేశారు.

ఒకరోజు మసీదులో బాబా వింతగా ప్రవర్తించారు. "తాత్యా చావకూడదు, అతనికి ఇంకా లోకంలో పని ఉంది" అని గొణిగారు. అక్టోబర్ 15వ తేదీ విజయ దశమి రోజు మధ్యాహ్నం... తాత్యా మరణ శయ్య మీద ఉన్నాడు. కానీ విచిత్రంగా, అప్పటివరకు మౌనంగా ఉన్న బాబా ఒక్కసారిగా తన ప్రాణాలను వదిలేశారు. బాబా శరీరం నిశ్చలమైంది. అదే క్షణంలో, చనిపోతాడనుకున్న తాత్యా కళ్లు తెరిచి, ఊపిరి పీల్చుకున్నాడు. తన బిడ్డ ప్రాణం కోసం బాబా తన ప్రాణాన్ని పణంగా పెట్టారని అప్పుడు అందరికీ అర్థమైంది.

బాబా తుది శ్వాస విడిచే ముందు నీళ్ళు నిండిన కళ్ళతో అక్కడే ఉన్న లక్ష్మీబాయిని  చూసి, తన జేబులో నుండి తొమ్మిది నాణేలను తీసి ఆమె చేతిలో వేశారు. అవి కేవలం నాణేలు కావు.. భక్తికి ఉండాల్సిన తొమ్మిది లక్షణాలు (నవవిధ భక్తులు). అది ఆయన ఇస్తున్న చివరి కానుక అని ఆమెకు అప్పుడు తెలియదు.

ఆ రాత్రి షిర్డీలో ఎవరూ భోజనం చేయలేదు. ఎవరి ఇంట్లోనూ దీపం వెలగలేదు. ఎందుకంటే, అందరి ఇళ్ళలో దీపమై వెలిగిన ఆ సాయి, ఇప్పుడు విశ్వజ్యోతిలో కలిసిపోయారు. ద్వారకామాయిలోని ధుని మాత్రం మౌనంగా వెలుగుతూనే ఉంది.. బాబా మళ్ళీ వస్తారని ఎదురుచూస్తున్నట్టుగా!

బాబా పార్థివదేహాన్ని ఎక్కడ సమాధి చేయాలనే చర్చ వచ్చింది. నాగ్ పూర్ కు చెందిన బూటీ అనే భక్తుడు కట్టించిన 'వాడ' (భవనం)లో బాబాను ఉంచాలని నిర్ణయించారు. "నేను మురళీధరుడిగా ఇక్కడే ఉంటాను" అని బాబా ముందే సూచించిన చోట ఆయనను సమాధి చేశారు. భక్తులు విలపిస్తుంటే, గాలిలో బాబా గొంతు వినిపిస్తున్నట్టు అనిపించింది— "నేను వెళ్లడం లేదు. నా సమాధి మాట్లాడుతుంది. నా మీద భారం వేసిన వాడిని నేను ఎప్పుడూ వదలను."

వంద సంవత్సరాలు దాటినా, షిర్డీ నేటికీ కోట్లాది మందికి ఒక ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం. ఆ మసీదులో ధుని ఇంకా వెలుగుతూనే ఉంది. బాబా బోధించిన "శ్రద్ధ - సబూరి" (విశ్వాసం - ఓర్పు) అనే రెండు మాటలు నేటి ఆధునిక కాలంలో ఒత్తిడితో బ్రతుకుతున్న మనిషికి మంత్రదండాలుగా మారాయి.

సాయి బాబా ఏ మతానికి చెందిన వారో ఎవరికీ తెలియదు. ఆయన హిందువుగా జీవించారు, ముస్లింగా ప్రార్థించారు, అందరినీ మనుషులుగా ప్రేమించారు. ఆయన జీవితం ఒక సందేశం: "దైవం ఒక్కడే, అది ప్రేమే."

సాయి బాబా చరిత్ర కేవలం కొన్ని అద్భుతాల సమాహారం కాదు. అది ఒక సామాన్య యోగి, అసామాన్య దైవంగా మారిన ప్రయాణం. ఆయన అడుగుజాడల్లో నడవడం అంటే మనిషిని ప్రేమించడం, ఆకలితో ఉన్న వానికి అన్నం పెట్టడం, కష్టంలో ఉన్న వానికి ఓదార్పునివ్వడం. సాయి ఎక్కడికో వెళ్లలేదు.. తనను నమ్మిన ప్రతి భక్తుడి ఆలోచనలో, ఆశలో ఆయన నిరంతరం జీవిస్తూనే ఉన్నారు.

బాబా వెళ్ళిపోయారు అనుకోవడం మన భ్రమ. ఆయన సమాధి చెందిన తర్వాతే ఆయన ప్రభావం ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరిగింది. భౌతిక కాయానికి పరిమితమైన సాయి, మహా సమాధి ద్వారా విశ్వవ్యాప్తమయ్యారు.

ఒకప్పుడు కేవలం ఒక మారుమూల గ్రామం అయిన షిర్డీ, ఈనాడు కోట్ల మందికి శాంతిని ఇచ్చే ధామంగా మారింది. బాబా సమాధి మందిరంలో అడుగు పెట్టిన ప్రతి భక్తుడికి నేటికీ ఆ అనుభూతి కలుగుతుంది—ఆయన అక్కడే ఉన్నారు, మన బాధలను వింటున్నారు, మన భారాలను మోస్తున్నారు.

బాబా తన భక్తులను కేవలం అనుచరుల్లా కాకుండా, తన కుటుంబ సభ్యుల్లా చూసుకునేవారు. అందుకే "నా భక్తుడు ఎక్కడున్నా.. ఏడు సముద్రాల అవతల ఉన్నా, నేను వానిని లాక్కు వస్తాను" అని బాబా అభయమిచ్చారు.*

చివరిగా ఆయన చెప్పిన మాట ఒక్కటే: "నీవు నా వైపు చూస్తే, నేను నీ వైపు చూస్తాను. నీ భారాన్ని నాపై వేస్తే, నేను దానిని మోస్తాను. నువ్వు నా వైపు ఒక అడుగు వేస్తే, నేను నీ వైపు పది అడుగులు వేస్తాను." (సమాప్తం)