ఒకప్పుడు మహాలయ పక్షం అంటే ప్రతి ఇంటికీ తెలిసిన విషయం కాదు. పితృదేవతలను స్మరించుకోవడం, వారికి తర్పణాలు, పిండప్రదానాలు చేయడం వంటి ఆచారాలను పాటించే కుటుంబాల్లోనే దీనికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉండేది. ప్రచార ఆర్భాటం లేదు. సామాజిక మాధ్యమాల హడావిడి లేదు. ఎవరు ఏం చేస్తున్నారు, ఎక్కడ చేస్తున్నారు అనే పోటీ లేదు.
కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది.
సోషల్ మీడియా పుణ్యమా అని ఎన్నో సంప్రదాయాలు మళ్లీ ప్రజల్లోకి వస్తున్నాయి. ఇది ఒక కోణంలో మంచిదే. మరుగునపడుతున్న ఆచారాల గురించి యువతకు తెలుస్తోంది. పితృస్మరణ, పితృఋణం వంటి భావనలు మరోసారి చర్చకు వస్తున్నాయి.
అయితే ఇదే సమయంలో మరో ధోరణి కూడా వేగంగా పెరుగుతోంది.
భక్తి ఒక సేవగా… సేవ ఒక ప్యాకేజీగా… ప్యాకేజీ ఒక వ్యాపారంగా మారుతోంది.
“మహాలయ పక్షం ప్రత్యేక ప్యాకేజీ”, “మీ తరఫున పితృకర్మలు”, “ఆన్‌లైన్‌లో బుకింగ్”, “ఇంటివద్ద నుంచే పూజ”, “వీడియోలో ప్రత్యక్ష ప్రసారం” అంటూ ప్రచారాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు కుటుంబ సభ్యులు, బంధువులు, పురోహితులు కలిసి నిర్వహించే కర్మకాండ ఇప్పుడు కొన్ని చోట్ల ఒక సేవా ఉత్పత్తిగా మారుతున్న దృశ్యం కనిపిస్తోంది.
ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న మొదలవుతుంది.
ఆన్‌లైన్‌లో ప్యాకేజీ తీసుకోవడం తప్పా?
సూటిగా “తప్పు” అని చెప్పడం కూడా సరికాదు. కాలం మారింది. విదేశాల్లో ఉన్నవారికి, దూర ప్రాంతాల్లో నివసించే వారికి, వయసు మీద పడినవారికి, స్వయంగా వెళ్లి కార్యక్రమాలు నిర్వహించలేని పరిస్థితిలో ఉన్నవారికి ఇలాంటి సేవలు ఒక అవకాశం కావచ్చు. నిజాయితీగా, శాస్త్రోక్తంగా, పారదర్శకంగా నిర్వహించే సేవ అయితే దాన్ని పూర్తిగా వ్యతిరేకించాల్సిన అవసరం లేదు.
కానీ…
భక్తి పేరుతో భయం అమ్మడం మాత్రం సమర్థించలేం.
“ఇది చేయకపోతే పితృదోషం వస్తుంది”, “ఈ పూజ తప్పనిసరిగా చేయాలి”, “ఈ ప్రత్యేక ప్యాకేజీ తీసుకుంటేనే పితృదేవతలకు శాంతి”, “ఇంత చెల్లిస్తే ఇన్ని తరాల పితృదేవతలకు ప్రయోజనం” అంటూ భయపెట్టి సేవలు విక్రయించడం ఆధ్యాత్మికత కాదు.
భక్తికి భయం జోడిస్తే అది భక్తి ఉండదు.
భక్తికి ధర నిర్ణయిస్తే అది ఆచారం కాదు.
ఆచారాన్ని వస్తువుగా మార్చేస్తే దాని వెనుక ఉన్న భావం మిగలదు.
మహాలయ పక్షం అసలు ఉద్దేశం ఏమిటి?
మనకు జన్మనిచ్చినవారిని, మనకు ముందు జీవించినవారిని స్మరించుకోవడం. వారి పట్ల కృతజ్ఞతను వ్యక్తం చేయడం. కుటుంబ మూలాలను గుర్తు చేసుకోవడం. మనం ఎక్కడి నుంచి వచ్చామో ఒకసారి ఆలోచించుకోవడం.
ఈ భావానికి ఆర్భాటం అవసరమా?
లైవ్ వీడియో అవసరమా?
ఖరీదైన ప్యాకేజీ అవసరమా?
అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా—ప్యాకేజీ ధర పెరిగే కొద్దీ పితృభక్తి కూడా పెరుగుతుందా?
ఇది ఆలోచించాల్సిన ప్రశ్న.
సోషల్ మీడియా సంప్రదాయాలను ప్రజల్లోకి తీసుకురావచ్చు. కానీ అదే సోషల్ మీడియా సంప్రదాయాలను ప్రదర్శనగా కూడా మార్చగలదు. “నేను పితృకర్మ చేశాను” అని చూపించుకోవడం మొదలైనప్పుడు, స్మరణ వ్యక్తిగత అనుభూతి నుంచి ప్రచార కార్యక్రమంగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
ఇంకో ప్రమాదం కూడా ఉంది.
సంప్రదాయం తెలియని వారికి సమాచారాన్ని ఇవ్వడం ఒకటి; సంప్రదాయం పేరుతో అపోహలను అమ్మడం మరొకటి.
మహాలయ పక్షం గురించి ప్రజలకు చెప్పాలి. దాని చారిత్రక, సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక నేపథ్యాన్ని వివరించాలి. వివిధ ప్రాంతాల్లో ఉన్న ఆచారాల్లోని భేదాలను కూడా తెలియజేయాలి. కానీ “ఇది చేయకపోతే ప్రమాదం” అంటూ భయపెట్టడం మాత్రం మానుకోవాలి.
ఆన్‌లైన్ సేవలు అందించే వారికీ బాధ్యత ఉంది.
ఎంత ఖర్చు?
ఏ కార్యక్రమం నిర్వహిస్తారు?
ఎవరు నిర్వహిస్తారు?
ఏ సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తారు?
దానిలో ఏవి నిజమైన సేవలు, ఏవి అదనపు సౌకర్యాలు?
అన్నీ స్పష్టంగా చెప్పాలి.
అలాగే భక్తులకూ ఒక బాధ్యత ఉంది.
ప్యాకేజీ తీసుకున్నామంటే పితృకర్తవ్యం పూర్తయిపోయిందని భావించకూడదు.
పితృస్మరణ ఒక రోజుకే పరిమితమైన కార్యక్రమం కాదు. మన పెద్దలను వారు బతికున్నప్పుడు గౌరవించడం, వారి పేరును గుర్తుంచుకోవడం, కుటుంబ విలువలను తరువాతి తరాలకు చెప్పడం—ఇవే పితృభక్తికి అసలు అర్థాన్ని ఇస్తాయి.
మన తల్లిదండ్రులు బతికున్నప్పుడు వారికి సమయం ఇవ్వకుండా, వారు లేని తర్వాత ఖరీదైన ప్యాకేజీ కొనడం కంటే…
బతికున్న తల్లిదండ్రుల చేతిని పట్టుకుని “మీరు మా కోసం ఎంతో చేశారు” అని చెప్పడం గొప్ప పితృసేవ కాదా?
ఇది ఏ ప్యాకేజీలోనూ దొరకదు.
వ్యాపారం ఉండకూడదని చెప్పడం వాస్తవికత కాదు. పురోహితులు, దేవాలయాలు, సేవా సంస్థలు తమ శ్రమకు పారితోషికం తీసుకోవడం సహజమే. సమస్య పారితోషికంలో లేదు.
సమస్య భక్తిని వస్తువుగా మార్చడంలో ఉంది.
సేవకు పారితోషికం ఉండవచ్చు.
కానీ భయానికి ధర ఉండకూడదు.
ఆచారానికి విధానం ఉండవచ్చు.
కానీ ఆచారాన్ని మార్కెటింగ్ వస్తువుగా మార్చకూడదు.
సాంకేతికతను ఉపయోగించుకోవచ్చు.
కానీ సాంకేతికత సంప్రదాయాన్ని మింగేయకూడదు.
మహాలయ పక్షం సోషల్ మీడియా వల్ల ఎక్కువ మందికి తెలిసింది అంటే అది మంచి పరిణామమే. కానీ తెలిసినంత మాత్రాన సరిపోదు. దాని వెనుక ఉన్న భావాన్ని కూడా తెలుసుకోవాలి.
మన పూర్వీకులను స్మరించుకోవడానికి “ప్రీమియం ప్యాకేజీ” అవసరం లేదు.
మనసులో కృతజ్ఞత ఉంటే చాలు.
చివరికి మహాలయ పక్షం మనకు చెప్పే అసలు సందేశం ఇదే—
మనకంటే ముందు ఒక తరం ఉంది.
మన కోసం జీవించిన ఒక తరం ఉంది.
వాళ్లను గుర్తు చేసుకునే బాధ్యత మనపై ఉంది.
ఆ బాధ్యతను వ్యాపార ప్యాకేజీగా కాకుండా, కృతజ్ఞతగా మోసుకెళ్లాలి.
భక్తిని సాంకేతికతతో కలపొచ్చు.
సేవను ఆధునిక పద్ధతుల్లో అందించొచ్చు.
కానీ…
పితృస్మృతికి ధర కట్టకండి.
భక్తికి ప్యాకేజీ పెట్టకండి.
భయాన్ని వ్యాపారంగా మార్చకండి.
అప్పుడే సంప్రదాయం బతుకుతుంది.
అప్పుడే మహాలయ పక్షం తన అసలు అర్థాన్ని నిలబెట్టుకుంటుంది.
